Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới biến động dữ dội vào tháng 3/2026, Chính phủ Việt Nam đã nhanh chóng kích hoạt các kịch bản tài khóa mạnh mẽ. Việc đưa thuế nhập khẩu xăng dầu về 0% cùng gói tạm ứng 8.000 tỷ đồng cho Quỹ Bình ổn giá (BOG) được xem là “phát súng” giải vây kịp thời cho nền kinh tế.
Biến động giá xăng dầu và nỗ lực điều tiết của Nhà nước
Tháng 3/2026 đánh dấu giai đoạn khó khăn của thị trường năng lượng toàn cầu khi xung đột tại Trung Đông khiến giá dầu thô có thời điểm tăng 30% chỉ trong một phiên. Tại thị trường trong nước, áp lực chi phí đè nặng lên vai doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Theo dữ liệu cập nhật ngày 30/3/2026, nhờ sự can thiệp kịp thời, giá xăng dầu đã được kìm giữ ở mức hợp lý:
- Xăng RON95-III: 24.332 đồng/lít.
- Xăng E5RON92: Không cao hơn 23.326 đồng/lít.
- Dầu Diesel 0.05S: Neo ở mức 35.440 đồng/lít (do nhu cầu vận tải toàn cầu tăng cao).
Nếu không có sự điều tiết từ Quỹ BOG, giá xăng RON95 được dự báo đã có thể vượt ngưỡng 32.000 đồng/lít, gây hệ lụy nghiêm trọng đến lạm phát.
Gói tạm ứng 8.000 tỷ đồng: Bước đột phá từ ngân sách
Điểm nhấn quan trọng nhất trong đợt điều hành này là Nghị quyết số 69/NQ-CP ngày 27/3/2026. Chính phủ đã quyết định chi tạm ứng 8.000 tỷ đồng từ nguồn tăng thu ngân sách trung ương năm 2025 để bổ sung nguồn lực cho Quỹ BOG xăng dầu.
Việc chuyển dịch từ cơ chế “tự lực cánh sinh” của quỹ sang sự hỗ trợ trực tiếp từ nguồn lực tài khóa quốc gia cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc:
- Bảo vệ túi tiền người dân: Giảm áp lực chi tiêu trực tiếp cho người tiêu dùng.
- Hỗ trợ doanh nghiệp: Giảm giá vốn đầu vào, đặc biệt là ngành vận tải và sản xuất.
- Tạo “màng lọc” kinh tế: Ngăn chặn các cú sốc giá từ bên ngoài thẩm thấu vào thị trường nội địa.
Thuế nhập khẩu 0% và các kịch bản ưu đãi thuế phí
Song song với việc bơm vốn cho Quỹ BOG, Chính phủ đã ban hành Nghị định 72/2026/NĐ-CP, đưa thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) đối với xăng dầu về mức 0% (áp dụng đến hết tháng 4/2026).
“Việc đưa thuế nhập khẩu về 0% giúp hạ giá vốn ngay từ khâu đầu vào, tạo ‘khoảng thở’ cho các doanh nghiệp đầu mối tìm kiếm nguồn cung mới trong bối cảnh eo biển Hormuz bị gián đoạn,” lãnh đạo Bộ Tài chính chia sẻ.
Ngoài ra, một kịch bản tài khóa “khủng” hơn đang được lấy ý kiến, bao gồm:
- Miễn hoàn toàn thuế Bảo vệ môi trường.
- Miễn thuế Tiêu thụ đặc biệt và thuế Giá trị gia tăng (VAT) đối với xăng dầu.
- Thời gian dự kiến: Từ 16/4 đến hết tháng 6/2026.
Nếu các đề xuất này được thông qua, đây sẽ là gói hỗ trợ tài khóa lớn nhất từ trước đến nay, quyết tâm giữ chỉ số lạm phát (CPI) dưới mức 4%.
Ý kiến chuyên gia: Cần giải pháp đồng bộ và dài hạn
Phân tích về tính lan tỏa, TS Mạc Quốc Anh (Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội) nhấn mạnh, giá nhiên liệu ổn định là nền tảng để doanh nghiệp duy trì kế hoạch kinh doanh dài hạn, tránh hiệu ứng domino tăng giá hàng hóa.
Trong khi đó, PGS.TS Nguyễn Thường Lạng đề xuất Việt Nam cần chú trọng hơn vào nội lực:
- Tối ưu hóa sản xuất: Nâng cao công suất các nhà máy lọc dầu Nghi Sơn, Bình Sơn.
- Dự trữ quốc gia: Sử dụng kho dự trữ chiến lược để can thiệp khi có đứt gãy cung ứng.
- Minh bạch hóa: Hoàn thiện cơ chế điều hành theo hướng thị trường và công khai cấu thành giá.
Niềm tin từ thị trường và người tiêu dùng
Ghi nhận thực tế tại Hà Nội, các chính sách tài khóa đã tạo ra hiệu ứng tâm lý tích cực. Anh Nguyễn Văn Huân, chủ doanh nghiệp vận tải tại Long Biên, cho biết việc ổn định giá xăng dầu giúp doanh nghiệp tự tin ký kết các hợp đồng vận chuyển dài hạn cho quý II/2026.
Với sự phối hợp đa lớp giữa chính sách tài khóa (thuế, ngân sách) và chính sách tiền tệ, thị trường xăng dầu Việt Nam đang được thiết lập một hàng rào bảo vệ vững chắc. Đây là minh chứng cho tư duy quản lý linh hoạt, đặt ổn định kinh tế vĩ mô và đời sống nhân dân lên vị trí ưu tiên hàng đầu trước những giông bão của địa chính trị toàn cầu.
THÔNG TIN LIÊN HỆ GAS CÔNG NGHIỆP TÂN VIỆT SƠN COMPANY
Văn Phòng: 12 Đường 7c1, P. Bình Trưng, TP. HCM
Điện thoại: 028 37 446 330 (Văn phòng) – 0833.668.996 (Đặt gas)
Email: Tanvietson@taviso.vn
Wesbite: https://www.TanVietSon.com
Facebook: Tân Việt Sơn Gas Company-Nhà Máy Gas Công Nghiệp Việt Nam
